Jubilerstwo i rzeczoznawstwo kamieni szlachetnych

W programie naszych zajęć duży nacisk  położony jest na umiejętność wyrobu przedmiotów z metali i kamieni, zarówno kosztownych przedmiotów codziennego użytku, jak również ozdób i biżuterii, a także elementów kamieniarskich.

Absolwenci tej specjalności zdobywają praktyczne umiejętności wytwarzania artystycznych przedmiotów użytkowych z metali. Opanowują trzy oddzielne, choć ściśle ze sobą związane etapy.

  • Etap pierwszy - projektowanie przyszłego wyrobu.
  • Etap drugi - realizacja projektu w metalu i kamieniu, polegająca na wykonaniu pierwszego autorskiego egzemplarza metodami ręcznej, artystycznej obróbki.
  • Etap trzeci - powielenie, które umożliwi wytwarzania wyrobów seryjnie.


Program nauczania umożliwia przyszłym artystom-projektantom poznanie właściwości różnych kamieni, metali i stopów oraz opanowanie umiejętności produkcji seryjnej, opartej na maszynowych metodach obróbki.

Studenci w toku studiów prócz kamieni i metali poznają także niektóre inne materiały i techniki uzupełniające na przykład emalierstwo, niello, kamienie szlachetne i ozdobne oraz ich zamienniki. Zdobywają wiedzę jak się nimi posługiwać i jaki efekt można osiągnąć.

Wiedza z zakresu technologii metali szlachetnych i kamieni szlachetnych oraz ekonomii i historii sztuki umożliwia również absolwentom SWRAiZ przeprowadzenie oceny biżuterii, wyrobów złotniczych i kamieni szlachetnych. Dzięki temu mogą także zdobyć uprawnienia znawców biżuterii i kamieni szlachetnych, co umożliwia im prowadzenie sprzedaży i wyceny wyrobów złotniczych.

Specjalność jubilerstwo i rzeczoznawstwo kamieni szlachetnych dostarcza absolwentom wiedzy i umiejętności praktycznych w zakresie:

  • mistrzostwa jubilerskiego i kamieniarskiego;
  • rzeczoznawstwa w zakresie gemmologii (diamentów, kamieni szlachetnych i ozdobnych).

Nasi absolwenci to fachowcy umiejący w swej pracy wykorzystywać zasoby dolnośląskich kamieni szlachetnych, ozdobnych i skał, wytwarzać uszlachetnione wyroby ze srebra i złota wydobywanego w Legnicko - Głogowskim Zagłębiu Miedziowym.

Analizując perspektywy produkcji jubilerskiej na podstawie prognoz światowej Rady Złota, widać, że na wyroby przemysłu jubilerskiego w XXI wieku będzie coraz większe zapotrzebowanie. Z tych prognoz widać, że poza tradycyjnie skonsolidowanym rynkiem jakim jest Ameryka Północna w XXI wieku głównym odbiorcą będą Chiny, które zaczynają już liberalizować przepisy celne i stają się coraz bardziej dostępne. Prezydent słynnych Targów Biżuterii w Vinzenzy (10-17.01.1999) - Carlo Dolcetta - podsumowując targi, stwierdził- Kiedy patrzę na zmieniający się świat, na horyzoncie widzę Chiny i inne kraje -wschodniej Azji. Nowi kupcy z tych właśnie krajów będą ciągle przybywać i musimy spełniać ich potrzeby i oczekiwania. Zgodnie z prognozami światowej Rady Złota, jeżeli każdy mieszkaniec Chin poprosiłby tylko o l gram złota, cała dzisiejsza światowa produkcja jubilerska nie jest w stanie zaspokoić tych zadań (Vincenzaro Today 10-17.01.1999).

Krajem, który powinien być dla nas przykładem w zakresie jubilerstwa są Włochy. Jest to światowy lider w przetwórstwie metali szlachetnych na cele jubilerskie. W całych Włoszech istnieje około 800 warsztatów i firm produkcyjnych zatrudniających ponad 100 000 pracowników. Roczna produkcja włoskiego przemysłu jubilerskiego w 1988 roku wynosiła 420 ton biżuterii złotej, 1300 ton srebrnej i 3 tony platynowej. Wysoka koncentracja produkcji znajduje się tradycyjnie w czterech największych ośrodkach: Vinzenza, Valenza, Arezzo oraz Torre del Greco. Włosi szczególnie znani są z produkcji złotej i srebrnej biżuterii, na eksport przeznaczają 70 % wyrobów.

W ramach specjalności jubilerstwo (złotnictwo) i obróbka kamieni są też kształceni fachowcy umiejący obrabiać kamienie szlachetne i ozdobne. Absolwenci posiadają umiejętność szlifowania kamieni szlachetnych i nadawania im określonych kształtów oraz wydobywania ich naturalnych cech (połysk, gra światła). Opanowują szlify: kaboszonowy, fasetkowy i brylantowy. Posiadają również umiejętność obróbki różnych skał stosowanych w budownictwie, drogownictwie i architekturze wnętrz. Poza umiejętnością obróbki kamieni uczą się także rozpoznawać i identyfikować dzieła z zakresu kamieniarstwa artystycznego, fachowo określić stopień i przyczyny destrukcji.

Poważnym argumentem za powołaniem SWRAiZ we Wrocławiu jest to, że Dolny Śląsk ma kilkuwiekowe tradycje w dziedzinie artystycznej obróbki kamieni szlachetnych i skał dla potrzeb architektury. Do drugiej wojny światowej istniał cały przemysł z tym związany. Pracowało kilkaset warsztatów rzemieślniczych, gdzie szlifowano miejscowe kamienie szlachetne i ozdobne.

Jak wynika z badań geologicznych na obszarze Dolnego Śląska nadal istnieją udokumentowane i zinwentaryzowane bogate złoża kamieni szlachetnych, ozdobnych i surowców skalnych. Są one podstawą dalszego rozwoju kamieniarstwa artystycznego.

W regionie południowo-zachodnim Polski, a także w Niemczech istnieje duże zapotrzebowanie na fachowców umiejących prowadzić prace konserwatorskie w kamieniu, wykorzystywać i obrabiać dolnośląskie surowce skalne (granity, syenity, piaskowce i wapienie). Surowce te przed drugą wojną światową służyły do budowy i wystroju wielu monumentalnych budowli w Europie Zachodniej. Obecnie istnieje nadal duże zapotrzebowanie na te surowce. Jednak z uwagi na brak w Polsce fachowców umiejących obrabiać je na detale architektoniczne, surowce te wywożone są za granicę w blokach bez ich obróbki artystycznej.

Przykłady wzięte z Niemiec, gdzie np. w okręgu Idar - Oberstein od stuleci istnieje przetwórstwo kamieni szlachetnych i ozdobnych zatrudniające setki osób są dużym argumentem za rozwojem podobnej gałęzi rzemiosła w regionie dolnośląskim.